İşdə sağlamlıq və rifah: daha balanslı iş günü üçün 7 addım

İş gününün sonunda yalnız görülən işlərin sayı deyil, özünüzü necə hiss etdiyiniz də önəmlidir. Fasiləsiz işləmək, hər mesaja dərhal cavab vermək və bütün tapşırıqları eyni anda çatdırmağa çalışmaq zamanla gündəlik vərdişə çevrilə bilər. Bəs işimizi yerinə yetirərkən özümüzə də necə diqqət ayıra bilərik?

İşdə rifah həm gündəlik vərdişlərimizdən, həm də işin necə təşkil olunmasından asılıdır. Daha balanslı iş günü üçün bu yeddi addımdan başlaya bilərsiniz.

1. Günün əsas işlərini müəyyənləşdirin

İşə başlayanda görüləcək hər şeyi eyni dərəcədə təcili hesab etməyin. Əvvəlcə gün ərzində tamamlanması vacib olan iki və ya üç işi seçin. Digər tapşırıqları müddətinə və əhəmiyyətinə görə sıralayın.

Yeni təcili tapşırıq gələndə prioriteti dəqiqləşdirin: “Bunu bu gün tamamlasam, əvvəlki işlərdən hansını sabaha keçirə bilərik?” Bu sual həm gözləntiləri, həm də mövcud iş yükünü aydınlaşdırır.

2. Fasiləni günün planına daxil edin

Kompüter qarşısında işləyirsinizsə, fasilə zamanı yalnız başqa ekrana keçməklə kifayətlənməyin. İşin imkan verdiyi vaxtlarda ekrandan uzaqlaşın, mövqeyinizi dəyişin və qısa gəzin. Hərəkət imkanınız məhduddursa, özünüzə uyğun fəaliyyət dəyişikliyi seçin.

Ekranla iş üzrə HSE tövsiyələrində qısa və müntəzəm fasilələrə üstünlük verilir. Fasilələrin vaxtını işin xarakterinə, təhlükəsizlik tələblərinə və fərdi ehtiyaclarınıza uyğunlaşdırın.

3. İş yerində narahatlığı adi hal saymayın

Ekranı görmək üçün daim irəli əyilirsiniz? Oturacaqda rahat yerləşə bilmirsiniz? İş alətlərinə çatmaq çətindir? Bunları iş yerinin yenidən qiymətləndirilməsi üçün səbəb kimi qəbul edin.

Rəhbərinizlə və ya məsul şəxslə uyğun avadanlıq və iş yerinin tənzimlənməsi barədə danışın. Fiziki işlərdə isə qoruyucu vasitələrə və təhlükəsiz iş qaydalarına əməl etmək əsasdır.

4. Nahar və şəxsi ehtiyaclar üçün vaxt ayırın

Gərgin gündə naharı təxirə salmaq və şəxsi ehtiyacları unutmaq asan olur. Nahar fasiləsini əvvəlcədən planlaşdırın, imkan daxilində iş masasından uzaqda yemək yeyin və suyu əlçatan yerdə saxlayın.

Komanda daxilində fasilələrin növbəli təşkili xidmətin davam etməsinə və hər kəsin fasilədən istifadə edə bilməsinə şərait yarada bilər.

5. İşdənkənar əlaqə qaydalarını razılaşdırın

İş saatından sonra gələn hər bildirişin dərhal cavab tələb edib-etmədiyi aydın olmalıdır. Komanda ilə hansı halların təcili sayıldığını, hansı kanaldan əlaqə saxlanılacağını və cavabın nə vaxt gözlənildiyini razılaşdırın.

Növbəli işdə və ya növbətçilik olan vəzifələrdə bu qaydaları iş rejiminə uyğun müəyyənləşdirin. Günün sonunda sabahın ilk tapşırığını qeyd etmək də işi haradan davam etdirəcəyinizi aydınlaşdırır.

6. İş yükü barədə konkret danışın

Çətinlik yaşayanda yalnız “çox işim var” demək əvəzinə, vəziyyəti nümunə ilə izah edin: “Üç hesabatın son tarixi eyni gündür. Ya prioriteti dəyişməli, ya da işi bölüşdürməliyik.”

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı həddindən artıq iş yükünü, qeyri-müəyyən vəzifələri və zəif dəstəyi işdə psixi sağlamlıq üçün risklər arasında göstərir. Buna görə iş şəraitini yaxşılaşdırmaq yalnız əməkdaşın şəxsi səyi ilə məhdudlaşmamalıdır. Rəhbərliyin iş bölgüsü, real müddətlər və hörmətli ünsiyyət üçün məsuliyyəti var.

7. Davam edən çətinliklərdə dəstək alın

Yorğunluq, yuxu çətinliyi və ya gərginlik davam edir, gündəlik həyatınıza təsir göstərirsə, bunu diqqətsiz qoymayın. Həkim və ya psixi sağlamlıq mütəxəssisi ilə danışın. İş yerində dəstək xidməti varsa, ondan istifadə qaydasını və məxfilik şərtlərini öyrənin.

Özünüzə diaqnoz qoymağa çalışmadan yaşadığınız çətinliyi təsvir etmək dəstək almaq üçün başlanğıc ola bilər.

Bu gün bir addım seçin: fasilənizi planlaşdırın, iş yerindəki bir narahatlığı bildirin və ya rəhbərinizlə prioritetləri dəqiqləşdirin. Hər şeyi bir gündə dəyişmək məcburiyyətində deyilsiniz.

Yeni iş axtarırsınızsa, müsahibədə yalnız vəzifə və əməkhaqqını deyil, iş qrafikini, komandanın iş bölgüsünü və işdənkənar əlaqə gözləntilərini də soruşun. PİM.az-da vakansiyalara baxarkən bu şərtləri nəzərdən keçirməyi unutmayın.

Mənbələr

• Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı — [Mental health at work](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work)

• HSE — [Work routine and breaks](https://www.hse.gov.uk/msd/dse/work-routine.htm)